"Buông ra!"

Tám Bờ hét lên một tiếng khàn đục, cố giật phăng cánh tay mình ra khỏi chiếc sọt đất nung bết bùn nhão. Lực kéo thô bạo đột ngột làm đống đất sét đỏ sẫm, dẻo quánh dính bết bên bên trong đổ ụp xuống, tràn lên hai bàn chân trần đang bám đầy bụi gạch và sình lầy của cô. Cát sạn lạo xạo cọ xát vào các kẽ ngón chân, nhức buốt. 

Cập rằng Tám Sét không hề giật mình. Gã nở nụ cười hắc hắc nham nhở, để lộ hàm răng vàng khè bám đầy cao trầu đen đúa và mùi khói thuốc tràm hôi hám. Bàn tay thô ráp, xù xì đầy mồ hôi dầu của gã không buông ngay mà trượt dọc theo cổ tay cô, cố tình miết thật mạnh vào làn da bánh mật mịn màng của cô gái mười tám tuổi trước khi lơi ra. Sự đụng chạm đầy dục vọng ấy để lại một vệt đỏ ửng trên làn da nhạy cảm của Tám Bờ, kèm theo thứ cảm giác nhầy nhụa, dơ bẩn của thứ mồ hôi nhờn nhợt pha lẫn bụi than đen sì từ lòng bàn tay gã. 

Cặp mắt hí đỏ ngầu vằn tia máu của Tám Sét quét từ cần cổ thon dài, nơi những giọt mồ hôi đang rịn ra liên tục rồi chảy thành dòng vào kẽ ngực, xuống bầu ngực đang phập phồng thở dốc sau lớp áo bà ba nâu sẫm vá vai của cô gái trẻ. Gã liếm đầu môi nứt nẻ, nuốt khan một ngụm nước bọt nghe một cái "ực", giọng khàn đặc mùi rượu đế rẻ tiền bốc ra nồng nặc:

"Làm gì mà giãy nảy lên như đỉa phải vôi vậy con nhỏ này? Tao thấy sọt đất nặng quá vẹo sườn nương tử, nên tốt bụng phụ giúp một tay. Mày không biết ơn thì chớ, còn trợn mắt với tao? Ở cái lò gạch này, chưa có đứa con gái nào dám hất tay tao ra như vậy đâu nghe chưa."

Tám Bờ lùi lại một bước, hai chân trần miết chặt xuống nền đất nung nóng bỏng. Ngón tay cô siết chặt lấy vành sọt gỗ mục đến mức móng tay chuyển sang màu trắng bệch, những đường gân xanh nổi lên dưới cổ tay trái nơi có vết sẹo nhỏ kéo dài do gạch cứa thuở mới vào lò. Cô không thèm nhìn thẳng vào khuôn mặt thô kệch lởm chởm râu quai nón bám đầy bụi gạch đỏ của gã, gằn giọng:

"Tôi tự khiêng được. Ông cập rằng lo việc coi người ta gánh gạch đi, đừng có lảng vảng quanh đây rồi đụng tay đụng chân. Người ta nhìn vô không hay."

"Hừ, con nhỏ này cứng đầu thật." Tám Sét nhổ một bãi nước miếng vàng khè xuống bãi đất đầy mảnh gạch vụn nát bên chân cô. Ngón tay gã mân mê chiếc roi mây quấn quanh hông, ánh mắt vẫn không rời khỏi vòng hông tròn trịa của Tám Bờ khi cô cúi xuống xúc lại đống đất sét vào sọt. "Để rồi coi mày cứng đầu được bao lâu với cái lò gạch này, với cái hạn thuế xâu của cha mày. Để coi tới lúc đó mày có bò tới chân tao mà xin xỏ không. Lúc đó thì đừng có trách tao ác."

Cái nóng chiều miền Tây nung sàn đất của lò gạch nóng hầm hập. Tám Bờ cảm thấy cái bỏng rát từ lòng bàn chân trần chai sạn lan nhanh lên đến tận thắt lưng. Đôi vai cô rớm máu, từng thớ thịt bả vai nhức buốt lên từng cơn mỗi khi cô ghé vai vào đòn gánh tre đực. Cả ngày hôm nay, cô đã phải lội dưới mương sình sâu đến ngang hông để móc từng tảng đất sét dẻo quánh, nén chặt vào khuôn gỗ rồi khuân về phía vòm lò. Bùn đất bám đầy trên tóc tai, lem luốc trên hai gò má cao và khô khít lại trên lớp da đùi mịn màng của cô gái dậy thì. Mỗi lần cúi xuống, chiếc áo bà ba rách nách lại dán chặt vào tấm lưng đẫm mồ hôi, để lộ đường cong cơ thể non trẻ đang thì nở nang. 

Tám Sét cứ lảng vảng bên cạnh, hàm răng vàng khè thỉnh thoảng lại nhe ra cợt nhả, cố tình đi sát để vạt áo thô của gã sượt qua mông cô. Cô cắn môi đến bật máu, cố sức gánh thêm một chuyến đất cuối cùng cho kịp giờ tan ca, hy vọng lấy được mấy cắc bạc còm cõi về đong gạo. Cái nóng hầm hập từ những vòm lò gạch đang kỳ nung đỏ phả ra, quyện với mùi củi tràm cháy âm ỉ tạo nên một thứ không khí đặc quánh, khó thở. Tám Bờ cảm nhận được từng giọt mồ hôi chảy ròng ròng từ thái dương xuống cằm, rồi nhỏ giọt xuống đống đất sét đỏ dưới chân. Lồng ngực cô phập phồng, nhịp thở dồn dập sau một ngày dài vắt kiệt sức lực. Mỗi lần Tám Sét tiến lại gần, cô lại ngửi thấy mùi da thịt khét nắng pha lẫn mùi rượu đế rẻ tiền bốc ra từ người gã, khiến cô buồn nôn. Sự hiện diện của gã như một bóng đen đè nặng lên vai cô, còn đáng sợ hơn cả sức nặng của đòn gánh tre đực đang hằn sâu vào da thịt.

Càng về chiều, cái nóng không giảm đi mà cứ tích tụ lại trong lòng các vòm lò nung vĩ đại. Tám Bờ cảm thấy đầu óc mình ong ong, hai thái dương giật liên hồi theo từng nhịp bước chân. Cô cúi người xúc đất, cố gắng lờ đi ánh nhìn hau háu của Tám Sét đang găm chặt vào tấm lưng cô. Mỗi xẻng đất sét đỏ quánh nặng trịch như muốn kéo ghì cánh tay cô xuống đất. Cô biết, chỉ cần một phút yếu lòng, chỉ cần cô tỏ ra khuất phục, gã ác ôn kia sẽ lập tức lấn tới chà đạp cô không thương tiếc.

Khi chiếc bóng của vòm lò kéo dài ra trên bãi đất hoang, tiếng kẻng tre báo hiệu giờ tan ca mới vang lên khô khốc. Tám Bờ vội vàng hạ đôi quang gánh, lấy vạt áo lau vội mồ hôi trên trán rồi tìm đến chỗ nhận tiền công. Tám Sét ngồi chễm chệ trên chiếc ghế tre đặt dưới bóng cây da, tay cầm cuốn sổ nát. Khi Tám Bờ bước tới, gã không đưa tiền ngay mà cầm mấy đồng bạc cắc tung hứng trong lòng bàn tay, ánh mắt cợt nhả quét qua khuôn ngực đang phập phồng của cô.

"Tiền công của mày hôm nay đây." Tám Sét ném mấy đồng cắc xuống chiếc bàn gỗ thô. "Nhưng tao trừ bớt một nửa. Đất sét mày móc dưới mương hôm nay dính nhiều tạp chất, gạch nung ra bị nứt hết cả. Lần sau còn làm ăn cẩu thả vậy thì đừng có trách tao ác."

Tám Bờ nhìn mấy đồng bạc lẻ nằm trơ trọi trên mặt bàn gỗ, tim cô thắt lại. Cô bước lên một bước, giọng run rẩy vì uất ức:

"Ông cập rằng, tôi lội mương sâu móc đất từ sáng sớm tới chiều tối không ngơi tay. Đất sét ở khúc sông đó trước giờ vẫn vậy, sao hôm nay lại nói dính tạp chất? Số tiền này... làm sao tôi đong gạo nuôi cả nhà?"

Tám Sét cười khẩy, gã đứng dậy, tiến sát lại gần cô. Khoảng cách gần đến mức Tám Bờ có thể nhìn rõ những sợi lông tơ đen đúa trên mũi gã và ngửi thấy hơi thở nồng nặc mùi rượu. Gã ghé sát vào tai cô, thì thầm bằng giọng khàn đục:

"Muốn lấy đủ tiền công không? Dễ ợt hà. Tối nay, khi mọi người về hết, mày chịu khó ở lại kho gạch gặp tao. Tao với mày tính toán lại, có khi tao còn thưởng thêm cho vài cắc nữa không chừng."

Tám Bờ rùng mình, một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng dù trời đang nóng bức. Cô giật lùi lại, ánh mắt tràn đầy sự khinh bỉ và cảnh giác. Cô giật lấy mấy đồng bạc lẻ trên bàn, không thèm đáp lại một lời, quay lưng đi thẳng về phía con đường mòn dẫn ra bờ kênh. Tiếng cười hắc hắc của Tám Sét đuổi theo sau lưng cô, lọt vào tai như tiếng vo ve của loài ruồi nhặng nơi bãi rác.

Cô cắm cúi chạy, đôi chân trần miết trên con đường đất đỏ lồi lõm những mảnh sành và gạch vỡ. Bùn đất bám trên da đùi bắt đầu khô lại, thắt chặt lấy lỗ chân lông khiến da cô ngứa ngáy và đau rát. Những vệt mồ hôi khô đi để lại những vệt muối trắng xóa trên chiếc áo bà ba nâu bạc màu. Nỗi uất hận dâng lên tận cổ họng làm cô nghẹn đắng, mắt cô nhòe đi vì tức giận. Cô không sợ lao động cực nhọc, cô không sợ nắng cháy da thịt, nhưng cô ghê tởm những bàn tay thô bạo và những ánh mắt hau háu của đám đàn ông nắm quyền sinh quyền sát ở cái đất Sóc Trăng này.

Cô chạy qua những bụi dứa dại gai góc, vượt qua chiếc cầu dừa mục nát bắc ngang con rạch nhỏ dẫn vào xóm tá điền. Mỗi bước chân là một sự nhắc nhở về cái nghèo, cái khổ đang xiết chặt lấy gia đình cô. Đôi vai rớm máu của cô chốc chốc lại nhói lên khi tà áo thô ráp cọ sát vào vết thương chưa kịp lành. Cô cố nuốt nước mắt vào trong, tự nhủ phải cứng rắn lên để bảo vệ gia đình, bảo vệ Út Sen.

Trong căn nhà lá rách nát nằm chênh vênh bên mé kênh Chẹt Sậy, tiếng ho khù khụ của ông Bảy Tá Điền vang lên từng đợt như muốn xé rách lồng ngực gầy giơ xương. Tám Bờ bước qua bực cửa tre ọp ẹp, đặt đôi quang gánh xuống góc sân đất nện rồi vội vàng đi vào buồng trong. Căn buồng tối tăm, ẩm thấp, chỉ có chút ánh sáng yếu ớt của buổi chiều muộn lọt qua những kẽ liếp tre mục nát. Mùi thuốc nam đun dở quyện với mùi ẩm mốc của đống chăn chiếu rách tạo nên một thứ mùi ngột ngạt, ẩm khí khó thở.

Bà Bảy đang ngồi bên sập tre, hai tay run rẩy cầm chiếc gáo dừa vét những hạt gạo gãy nát cuối cùng trong hũ đất nung sứt mẻ. Tiếng gáo dừa cào vào đáy hũ nghe khô khốc, lạnh lẽo, dội vào lòng người nghe buốt nhói. Út Sen ngồi dưới đất, tay bóp nhẹ ống chân khẳng khiu của cha, đôi mắt tròn xoe mọng nước vì khóc. Làn da Út Sen trắng trẻo, ngây thơ hơn chị gái do ít phải phơi mình ngoài nắng lò gạch, chỉ quanh quẩn dệt vải và làm việc vặt trong chòi.

"Gạo hết sạch rồi hả má?" Tám Bờ hỏi nhỏ, giọng nghẹn lại nơi cổ họng.

Bà Bảy ngẩng lên, nước mắt chảy dài trên những nếp nhăn nheo đầu khóe mắt, để lại những vệt dài trên gương mặt sạm đen vì lam lũ. Bà không trả lời, chỉ khẽ gật đầu, đưa chiếc gáo dừa rỗng không cho con gái coi. Cơn đói như một bóng ma lảng vảng trong căn chòi từ ba ngày nay, khi khoai củ quanh vườn cũng đã bị đào trụi. Ngay cả những đọt nhút dại dưới mương cũng không còn để hái.

Ông Bảy gắng gượng ngồi dậy, tấm lưng còng còng run lên bần bật dưới lớp áo vải thô rách bươm. Ông ho khan một tiếng, nhổ ra bãi đờm lẫn những vệt máu đỏ tươi vào chiếc ống nhổ bằng đất nung bên cạnh sập. Ông thều thào, giọng đứt quãng như hơi thở sắp đứt lìa khỏi lồng ngực gầy gộc:

"Tại tao... tại cái thân xác tàn tật này làm khổ tụi bây. Phải chi tao chết phắt đi cho rảnh nợ, đỡ hao cơm xẻ áo của tụi con..."

"Cha đừng nói bậy!" Út Sen thút thít, ôm lấy cánh tay gầy guộc của cha. "Để con ra ngoài rạch kiếm thêm cọng rau nhút, bắt con ốc về nấu canh. Kiểu gì cũng qua được mà cha."

"Rạch cạn queo, nước ròng trơ đáy thì ốc hến đâu ra nữa mà bắt." Tám Bờ thở dài, cô bước đến bên hũ gạo rỗng, lòng trĩu nặng. Cô xòe bàn tay ra, đặt mấy đồng bạc cắc còm cõi vừa nhận được lên mặt sập tre. "Tiền công hôm nay của con bị thằng Tám Sét trừ hết một nửa. Số tiền này... chỉ mua được một góc tư lít gạo sàn, không thấm vào đâu so với cái bụng đói của cả nhà."

Bà Bảy nhìn mấy đồng bạc lẻ, rồi lại nhìn đứa con gái lớn với bờ vai áo bà ba rách nát để lộ làn da bánh mật đầy những vết xước đỏ ửng vì đòn gánh. Bà ôm mặt khóc nấc lên từng tiếng nghẹn ngào. Căn chòi nhỏ chìm vào một sự im lặng đáng sợ, chỉ có tiếng gió ngoài sông thổi thốc qua kẽ liếp, lạnh ngắt.

Cái đói cấu cào vào bao tử của Tám Bờ. Cả ngày cô chỉ có nửa củ khoai lang sượng nhai vội từ sáng sớm, giờ đây nhìn hũ gạo rỗng tuếch, đầu óc cô xây xẩm, hai tai ù đi. Gia đình cô từ Vĩnh Long dắt díu nhau xuống vùng Sóc Trăng này với hy vọng khai hoang cuốc đất để có hạt lúa ăn, ngờ đâu lại rơi vào cái bẫy nợ nần của địa chủ. Đất cày chưa kịp gieo hạt đã bị Bá hộ Lợi tuyên bố thu lại vì nợ tiền xâu thuế mấy mùa liền. Cha cô đổ bệnh sau một trận cảm hàn dầm mưa dưới ruộng, giờ chỉ còn cái xác không hồn nằm chờ chết. Nợ chồng lên nợ, cái nghèo đói bám riết lấy họ như bùn sét dưới mương rạch, càng vùng vẫy càng lún sâu.

Cô nhìn sang Út Sen. Cô em gái song sinh của cô có gương mặt giống cô như tạc, nhưng đường nét mềm mại và ngây thơ hơn nhiều. Do được gia đình bảo bọc, Út Sen ít khi phải ra ngoài nắng nôi làm việc nặng nhọc. Làn da của Út Sen mịn màng, trắng ngần, đôi mắt tròn xoe luôn nhìn thế giới bằng sự tin cậy. Nhìn đôi bàn tay nhỏ nhắn của em gái đang xoa bóp đôi chân teo tóp của cha, lòng Tám Bờ dâng lên một nỗi xót xa vô hạn. Cô thầm thề bằng mọi giá phải bảo vệ đứa em này khỏi những bàn tay bẩn thỉu ngoài kia.

Đúng lúc đó, tiếng bước chân giậm mạnh lên những cành dừa nước khô ngoài ngõ cắt ngang không khí u uất của căn chòi. Tám Sét nghênh ngang bước vào, không thèm gõ cửa. Gã đứng ngay giữa gian nhà chính, một tay chống nạnh, tay kia cầm tờ giấy đòi nợ nát bươm gõ gõ vào lòng bàn tay. Ánh mắt gã đảo quanh căn chòi tối tăm, cuối cùng dừng lại trên người hai chị em Tám Bờ và Út Sen.

"Bảy Tá Điền đâu rồi? Thuế xâu năm nay nhà mày tính sao đây?" Tám Sét hất hàm hỏi, giọng nói oang oang chứa đầy sự đe dọa. "Cả tiền thuê đất cấy lúa mùa trước nữa. Bá hộ Lợi đã lên tiếng rồi, hạn chót là chiều nay, không có tiền thì dọn đồ ra khỏi mảnh đất này mau. Đừng để tao phải dùng biện pháp mạnh."

Bà Bảy run rẩy sụp xuống dưới chân Tám Sét lạy lục, hai bàn tay gầy guộc bấu chặt lấy gấu quần đen của gã:

"Lạy ông cập rằng, ông làm ơn làm phước nói với Bá hộ cho nhà tôi khất lại qua mùa gặt sau. Ông Bảy nhà tôi bệnh liệt giường, cơm không có ăn, thuốc không có uống. Giờ mà đuổi đi thì cả nhà tôi chỉ có nước chết bờ chết bụi thôi ông ơi!"

Tám Sét hất chân ra khiến bà Bảy ngã nhào trên nền đất cát. Gã không thèm nhìn người đàn bà tội nghiệp, mắt gã chăm chăm nhìn vào Út Sen đang co rúm người sau lưng chị gái. Gã liếm đầu môi, trong lòng thầm so sánh. Tám Bờ thì như trái dừa xiêm rám nắng, tuy ngon ngọt nhưng gai góc cứng đầu, khó lòng khuất phục ngay được. Còn con nhỏ Út Sen này thì lại mềm mại, trắng trẻo tựa như búp sen non mới nhú dưới đầm, nhìn cái làn da trắng ngần ẩn hiện sau lớp áo bà ba trắng ngà thêu hoa cúc nhỏ kia mà thèm nhỏ nước dãi. Gã bước tới một bước, giọng đột ngột dịu lại nhưng chứa đầy nọc độc:

"Bá hộ Lợi là người nhân đức, đâu có muốn dồn người ta vô đường cùng. Tao thấy nhà mày có hai đứa con gái sinh đôi phổng phao quá nè. Hay là vầy đi, Bá hộ đang cần tuyển thêm một đứa con hầu lanh lợi để quét dọn bên nhà lớn, bưng trà nước cho ông chủ. Tao thấy con Út Sen này được đó. Đưa nó qua bên đó hầu hạ, Bá hộ Lợi sẽ trừ bớt tiền thuế xâu năm nay cho tụi bây, lại còn cho mượn mấy giạ lúa ăn qua kỳ giáp hạt. Sao? Ý tụi bây thế nào?"

"Không được!" Tám Bờ lập tức đứng chắn trước mặt em gái, đôi mắt đen sắc sảo nảy lửa nhìn thẳng vào mặt gã cập rằng. "Để tôi đi làm mướn trừ nợ cho. Tôi có sức lực, gánh gạch, móc đất làm gì tôi cũng chịu được. Út Sen từ nhỏ tới lớn yếu ớt, không làm được việc nhà giàu đâu."

Tám Sét cười khẩy, gã đưa bàn tay thô thiển bám đầy đất đỏ định vuốt ve gò má mịn màng của Út Sen nhưng bị Tám Bờ gạt phăng ra. Ánh mắt gã lập tức tối sầm lại, giọng nói rít qua kẽ răng vàng khè:

"Mày tưởng nhà Bá hộ là cái chợ hay sao mà muốn ai đi thì đi? Bá hộ chỉ đích danh con Út Sen trắng trẻo này. Mày đen đúa, dữ dằn như cọp cái, đem vô nhà lớn để phá làng phá xóm hả? Tao nói cho tụi bây biết, đây là con đường sống duy nhất của nhà tụi bây rồi. Hoặc là đưa con nhỏ này đi hầu hạ, hoặc là tối nay dọn đồ ra khỏi đất của Bá hộ, rồi tự đi mà lo cái thân già sắp chết kia."

Tiếng ho của ông Bảy lại rộ lên, dữ dội và kéo dài. Ông cố gắng gượng dậy, đôi mắt mờ đục nhìn hai đứa con gái dứt ruột đẻ ra, nước mắt ấm ức chảy dài trên gương mặt nhăn nheo. Ông biết cái giá của việc đưa con gái vào nhà bá hộ, nhưng nhìn vợ con đói khát, nhìn bản thân mình bất lực nằm chờ chết, lòng ông đau như có ngàn mũi dao đâm.

Bà Bảy khóc nấc lên, bà bò lại ôm lấy chân Tám Bờ, giọng nói nghẹn ngào trong nước mắt:

"Tám Bờ ơi... má lạy con. Con thương cha thương má, thương cái nhà này... Nếu không có lúa ăn, cha con chịu không nổi qua đêm nay đâu con ơi..."

Tám Bờ nhìn má, rồi nhìn sang người cha đang thoi thóp trên sập tre. Lồng ngực cô thắt lại đau đớn, tưởng chừng như không thở nổi. Cô quay sang nhìn Út Sen. Cô em gái nhỏ đang khóc sướt mướt, bờ vai gầy run lên bần bật dưới lớp áo mỏng. Út Sen nắm lấy tay Tám Bờ, giọng nhỏ như tiếng muỗi kêu:

"Chị Hai... để con đi. Con đi làm hầu nhà Bá hộ kiếm tiền mua thuốc cho cha, kiếm gạo cho má với chị. Con không sao đâu chị..."

Nhìn sự ngây thơ của em gái, Tám Bờ cảm thấy một dự cảm u tối ập xuống lòng mình. Cô biết rõ những kẻ giàu sang quyền thế ở vùng đất này tàn nhẫn và dâm dật đến mức nào, nhưng trước mắt cô lúc này là cái đói, cái chết đang cận kề của cả gia đình. Bàn tay cô siết chặt đến mức móng tay găm sâu vào da thịt rỉ máu.

Tám Sét nhe răng cười đắc ý, gã hất hàm ra lệnh:

"Biết điều vậy có phải tốt không? Thu xếp đồ đạc mau đi con nhỏ kia. Đi ngay bây giờ cho kịp giờ cơm tối bên nhà lớn. Đừng để Bá hộ phải chờ lâu."

Út Sen gật đầu trong nước mắt, cô vào buồng trong gom vài bộ quần áo bà ba cũ kỹ rách nát vào chiếc khăn rằn nhỏ. Tám Bờ đứng chết trân giữa gian nhà lá, nước mắt nóng hổi lăn dài trên má hòa cùng lớp bụi gạch chưa kịp rửa. Cô muốn giật lấy chiếc khăn rằn, muốn kéo em gái lại, nhưng đôi chân cô như bị đóng đinh xuống nền đất nện ẩm ướt của căn chòi.

Khi Tám Sét dẫn Út Sen bước ra khỏi ngõ, bóng tối của chiều muộn đã bắt đầu bao trùm lấy con rạch Chẹt Sậy. Tám Bờ bước ra cửa chòi, đôi mắt đăm đăm nhìn theo bóng lưng nhỏ bé của em gái đang dần khuất sau những rặng dừa nước rậm rạp. Tiếng cười hắc hắc của gã cập rằng văng vẳng trong gió chiều nghe như tiếng gầm gừ của một con thú khổng lồ đang nuốt chửng con mồi.

Tám Bờ chạy theo ra đến tận rìa con đường đất đỏ dẫn vào dinh cơ nhà Bá hộ Lợi. Từ khoảng cách xa, cô nhìn thấy cánh cổng gỗ lim to bản, đen ngóm của nhà bá hộ từ từ mở ra rồi khép chặt lại sau lưng Út Sen. Bóng tối bên trong khuôn viên nhà giàu dường như đậm đặc, lạnh lẽo và đáng sợ hơn nhiều so với đêm tối của đồng hoang. Tám Bờ đứng lặng người dưới bóng tối đang đổ xuống, lòng thắt lại bởi một dự cảm u tối và sợ hãi tột cùng về số phận của đứa em gái ngây thơ, và cả bản thân cô trong những ngày sắp tới.